home Türkçe Araştırmalar Afrika’ya yönelik Türkiye’nin emperyalist planları

Afrika’ya yönelik Türkiye’nin emperyalist planları

30 Eylül’de Somali’de Türkiye’nin ülke dışındaki en büyük askeri üssü  açıldı. Üste konuşlanacak 200 Türk askerinin 10 bin  Somali güvenlik görevlisine eğitim verebileceği söyleniyor. Anadolu Ajansı’nın haberine göre yaklaşık 50 milyon dolara mal olan ve 400 hektarlık bir alanı kaplayan kampa 22 Ağustos itibarıyla bir Türk birliği sevk edilmişti.

Türkiye’nin Somali’deki üssü bu ülkeye verdiği önem ve bir süredir sağladığı desteğin son örneğidir. Türkiye’nin Afrika kıtasında  tam Somali ile akseri işbirliğini derinleştirmesinin sebeplerini anlamak için ilk önce Somali’nin coğrafi konumuna bakmamız lazım.  Somali’nin bölgesel anlamda stratejik önemi bulunuyor.  Somali Kızıldeniz’den Aden Körfezi’ne açılan noktada bulunan, uzun sahillere sahip bir ülke.  Kızıldeniz ile Hint Okyanusu’nun birleştiği noktada bulunan Bab’ül Mendep Boğazı, petrol taşımacılığı açısından dünyanın en önemli dördüncü boğazı konumundadır. Arap Yarımadası ile Afrika Kıtası arasında bulunan boğaz, önemini, aslında Akdeniz ile Kızıldeniz’i birbirine bağlayan Süveyş Kanalı’na ve Batıya petrol taşıma konusunda önemli bir yerde bulunmasına borçludur.  Bab’ül Mendep Boğazı’ndan günde yaklaşık 3,8 milyar varil petrol taşınır. Üstelik yılda 40 bine yakın geminin geçtiği ve 2 trilyon dolarlık ticaretin gerçekleşmesini sağlayan bir boğazdır. Dolayısıyla Türkiye, Somali’de askeri varlığını artırarak, Bab’ül Mendep Boğazı’ndan faydalanabilir. Ayrıca Türkiye,  Afrika’nın en gelişmiş ülkeleri olan Kenya ve Etiyopya’ya giden yolu da kontrol edebilir.

Ekonomik çıkarların yanı sıra, Somali’de Türkiye’nin askeri varlığı Yeni Osmanlıcılık siyasetinin bir parçasıdır. Adalet ve Kalkınma Partisi’nin iktidara gelmesinden sonra Afrika ülkeleriyle ilişkilerin derinleşmesi bunun göstergesidir. Mesela Dışişleri Bakanlığı’nın verilerine göre Mayıs 2009’dan bu yana kıtada 27 yeni büyükelçilik açarak temsilcilik sayısını toplam 37’ye çıkaran Türkiye, bunun karşılığında aynı süre zarfında 23 Afrika ülkesinin büyükelçiliklerine ev sahipliği yapmaya başlamıştır. Genelkurmay Başkanlığı’nın internet sitesinde yer alan bir bilgiye gore ise, 2014 yılında Barbaros Türk Deniz Görev Grubu (TDGG) Afrika Kıtası’na yönelik icra edilen ve 102 gün süren aktivasyon kapsamında toplam 24 ülkeye, 25 limana ziyaret gerçekleştirmiştir. Dahası  Türk filosu Somali’yi ilk kez ziyaret ediyordu. Genişleyen ilişkiler kapsamında  Recep Tayyip Erdoğan Cumhurbaşkanı olarak iki sefer, Başbakan sıfatıyla da bir kere Somali’ye resmi ziyaret gerçekleştirmiş,   aynı zamanda G20 liderleri arasında bu ülkeye bu düzeyde ziyaretler gerçekleştiren tek lider durumunda. 2013 yılının yazında Somali’nin başkenti Mogadişu’da Taksim Gezi Parkı’nda meydana gelen olaylar nedeniyle Erdoğan’a destek gösterisi düzenlenmesi tesadüf değildi.

Türkiye Somali’ye yıllardır önemli yardımlarda bulunuyor. Bu işbirliği şimdi askeri alanda da kendini gösteriyor. Aslında Türkiye’nin Somali’deki üssü Afrika’da emperyalist planlar doğrultusunda bir adım olarak okunmalı.