home Türkçe Araştırmalar NATO müttefiklerine karşı Türkiye’nin kozu

NATO müttefiklerine karşı Türkiye’nin kozu

Türkiye ve Rusya, 12 Eylül’de Rus yapımı S-400 füze savunma sisteminin satın alınması konusunda imza attılar. Türkiye kapora ödemesini Moskova’ya göndermiştir. Çeşitli kaynaklarda, bu anlaşmanın toplam maliyetinin 2,5 milyar dolar olduğu belirtiliyor. Anlaşma uyarınca Türkiye toplam 4 adet S-400 hava savunma sistemi alacak. İlk iki sistem 2019 yılında Türkiye’ye teslim edilecek.

Türkiye, 10 yılı aşkın bir süredir NATO ülkelerinden füze savunma sistemi almak istiyor, ancak hiçbir ülkeden olumlu yanıt alamamıştır. Hatta bir süre Türkiye  Çin’le füze savunma sistemi almak için müzakereler yürütmüştür, ama ABD ve NATO müttefiklerinden gelen baskı sonucunda geri adım atmıştır. 2013 yılında NATO, Türkiye’nin güneyine Patriot füzeleri konuşlandırmıştı, ama bunların bir kısmını yaklaşık iki yıl önce geri çektirmiştir. Bu durumda  Türkiye’nin hava savunma sistemi boşta kalmıştır. Türkiye halen kendisine yapılacak bir hava saldırısını esas itibarıyla  F-16’larıyla ve yerde mevzilenmiş silahlarıyla karşılayabilir. Türkiye, uzun, orta ve kısa menzilli balistik füzelerle yapılacak bir saldırıya karşı bir savunma sistemine sahip değildir. Atılabilecek demode, eski teknoloji füzeler  bile Türkiye’nin hava savunma sistemini delebilecek güce sahiptirler.  Bazı bilirkişiler, bu etkenleri hesaba alarak, Türkiye’nin   NATO’nun sistemlerine alternatif bir sisteme ihtiyacı olduğundan   S-400’leri gündeme getirdiği kanaatinde.

Türklerin söylediğine göre S-400 sistemi NATO hava savunma sistemine entegre edilmeyecek, sistem bağımsız çalışacak.  Ama S-400’ler NATO’ya entegre olmadan kendi radar sistemleri ile tek başına kullanıldıkları takdirde, seyir ve balistik füzeleri durduramaz. Öte yandan  Türk Hava Kuvvetleri’nin füze savunma sistemleri konusunda bir deneyimi yok, dolayısıyla Rusların yardımı olmazsa Türkler işi başa çıkaramazlar. Ancak Rusya’nın, NATO üyesi olan ülkeye son derece değerli teknolojik sırları vereceği, S-400 teknolojisini Türkiye ile paylaşağı ve Türkiye ile S-400’lerin ortak üretimini  yapacağı katiyen inandırıcı değildir. Tabii ki Türk tarafı bunların  farkındadır ve her an böyle akılsız alaşmayı  iptal edebilir.

Bazı siyasi uzmanların Türkiyenin bu adımı  ‘NATO’dan kopuşu’ olarak değerlendirmeleri yersizdir.  Son zamanlarda Batı ve Türkiye’nin  ilişkileri istikrarlı bir şekilde gergindirler, ama taraflar bu  gerginliği   zarar verecek seviyeye ulaştırmazlar. Anlaşmanın imzalandığı tarih tesadüf  değidir. New York’ta Birleşmiş Milletlerin Genel Kurulu 72. Dönem Oturumları başlamıştır, bunun kapsamında Recep Tayyip Erdoğan ve Donald Trump bir araya gelmişlerdir.  Bu anlşama sayesinde Erdoğan Trump’a baskı kullanabilirdir.  Gelecekte ABD’nin Türkiye konusunda aldığı kararlardan kaynaklı Türkiye Rusya ile S-400 anlaşmasından vazgeçebilir.  Erdoğan, Rus sisteminden vazgeçtiğinde, mümkün olduğu kadar Batı’dan fazla taviz koparmaya çalışacak. Türkiye S-400’leri, NATO müttefiklerine karşı bir koz olarak kullanıyor  ve bunun gerekçeleri füze savunma sistemi konusunun ötesine geçti.