home Türkçe Araştırmalar ‘‘Azerbaycan çamaşırhanesi’’

‘‘Azerbaycan çamaşırhanesi’’

Organize Suç ve Rüşvet Kaydı Projesi’nin (Organized Crime and Corruption Reporting Project – OCCRP) hazırladığı ‘Azerbaycan Çamaşırhanesi’ başlıklı araştırmada Azerbaycan hükümetinin 2012-2014 yılları arasında Avrupalı siyasetçiler ve gazetecilere rüşvet vermek, lobicilik faaliyetleri yürütmek, lüks ürünler satın almak için milyarlarca dolar harcadığı bildirildi. İddilara ilişkin 2,5 milyar Euro (2,8 milyar dolar) tutarındaki banka dökümleri Danimarka’nın Berlingske gazetesinde yayımlandı. Gazete ve OCCRP paraların nereye gittiğine dair birlikte araştırma yaparak ilginç sonuçlara ulaştı.

2,8 milyar  dolar değerindeki fonun, İngiltere merkezli dört offshore şirket üzerinden para transferleri gerçekleştirdiği, buradan da Türkiye, Almanya, İngiltere, Fransa, İran ve Kazakistan dahil birçok ülkede harcamaların yapıldığına dair veriler ve belgeler paylaşıldı. Araştırmada, fonların bir kısmının İlham Aliyev’e karşı yöneltilen uluslararası eleştirileri susturmak için kullanıldığı ve Azerbaycan hakkında olumlu yazıların yazılması için de çaba gösterdiği yer aldı. Bu bağlamda  siyasetçiler ve gazetecilerin de aralarında bulunduğu birçok kişiye, şeffaf olmayan şirketler aracılığıyla ödemeler yapıldığı belirtildi. Raporda, bu kişilerin hepsinin paranın kaynağından haberdar olmayabileceği kaydedilirken, ödemelerin vergi görevlileri ve yetkililer tarafından fark edilmediği öne sürüldü. Araştırmaya göre parayı alan kişiler arasında Azerbaycan Başbakan Yardımcısı ve ülkenin ünlü  siyasetçilerinden Yakup Eyyubov gibi Azerbaycan hükümetinde yüksek mevkilerde bulunan siyasetçiler var. Çarpıcı isimlerden biri de  Azerbaycan’da yolsuzlukla mücadele kurumunun başındaki Ali Nağıyev. OCCRP,  para aktarılan kişiler arasında Avrupalı bazı siyasetçilerin de   bulunduğunu yazıyor. Lobicilere, gazetecilere, siyasetçilere ve iş adamlarına ödenen paraların 2013 yılında Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi’nde Azerbaycan’ı insan hakları ve ifade özgürlüğü konusunda eleştiren bir raporun aleyhinde karar alınması gibi durumlarda başarı gösterdiği kaydedildi.   Paraların bir kısmı Azerbaycan hükümetinden geldi. Savunma Bakanlığı, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Olağanüstü Hal Bakanlığı 9 milyon dolar transfer etti.
29 milyon dolar Rusya’nın silah şirketi Rosoboroneksport’a gönderildi.

Bu haberlere Azerbaycan yönetimi sert tepki gösterdi. Hükümet sözcüsü Ali Hasanov Azerbaycan’ın demokratik bir devlet olduğunu ve hızlı gelişmesini dış güçlerin kıskandığı nedeniyle benzer haberlerin çıktığını söyledi. OCCRP araştırmasının yayımlandığı zamana baktığında ilginç sonuçlar ortaya çıkıyor. Son aylarda Azerbaycan Batı için kendine baskı yapmaya zemin hazırlamıştır. Şu ‘Azerbaycan Uluslararası Bankasının’ iflas işlemleriyle bağlıdır.  Azerbaycan hükümeti 3,3 milyal dolar dış borç ödemeleri yüzünden uluslararası alacaklıların dava açmalrından kaçınmak  için 2017 yılının mayıs ayında ‘Azerbaycan Uluslararası Bankasının’ iflas ettiğini bildirdi. Şu durum uluslararası finansal şirketleri kızdırdı. Bu bağlamda Batı OCCRP  raporunu baskı aracı olarak kullanarak Azerbaycan yönetimlerini  baskı altında tutmaya karar aldı.