home Türkçe Araştırmalar Türkiye’nin Avrasya Gümrük Birliği’nde yer alabilceği gerçekçi mi ?

Türkiye’nin Avrasya Gümrük Birliği’nde yer alabilceği gerçekçi mi ?

Ağustos ayında  Türkiye  Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, Almanya Başbakanı Merkel’in «Türkiye ile Gümrük Birliği anlaşmasını güncellemeyi düşünmedikleri» yönündeki açıklamasına yanıt verirken, Avrasya Gümrük Birliği’ne üye olmak için gerekli temasların başlatılacağını eklemişti. Zeybekci’nin sözleri Türkiye’nin Avrasya Gümrük Birliği’nde yer alıp alamayacağı konusunda tartışmalara  yine yol açtı.

Türkiye’nin  Avrasya Gümrük Birliği’nde yer alabilceği gerçekçi mi ? Türkiye coğrafi konumu sayesinde dış politikasında her zaman daha çok manevra kabiliyetine sahip olmuştur. Türkiye’nin coğrafi konumu  kendisine  AB’ye karşı ya da dış dünyaya karşı pazarlayabileceği ya da koz olarak kullanabileceği çok fazla enstürmanlar sunmaktadır. Türkiye ve Rusya’nın ayrı ayrı nedenlerden dolayı Batılı ülkelerle problem yaşıyorlar. Son dönemde yaşanan problemler  «acaba Ankara-Moskova, alternatif bir ittifak yapılanmasına mı gidiyor ? » tartışmalarına yol açtılar. Ama şu bir gerçek ki Türkiye’nin birçok nedenden dolayı Avrupa ve ABD  ile  ilişkilerini belirli bir düzeyde tutması gerekiyor.

Rusya ile Türkiye’nin ekonomi işbirliği alanları çok muazzam. Türkiye’nin Rusya ile olan ticari hacmi zaten büyük ölçülere varmaktadır. Türk malları için Rusya büyük bir pazardır ve Avrasya Gümrük Birliği’ne üye olmak Türk ekonomisine  şimdi var olan faydadan  dahasını getirmiyecek. Yani Rusya ile Türkiye ticaret alanında birkaç alan hariç ilişkilerini olanaklı kadar genişletmişler. Avrasya  Birliği, Rusya’nın Orta Asya’daki ekonomik ayağı olarak değerlendirilebilir. Üstelik Birliğin siyasi yönü daha ağır basmaktadır.  Rusya için Avrasya Birliği sadece bir ekonomik birleşme projesi değil, Avrasya projesi kapsamında eski Sovyetler Birliği terkibine girmiş olan ülkeleri etkisi altına alma  projesidir. Üstelik Türkiye iddialı bir ülke olarak Avrasya Gümrük Birliği’nde baş rol almamaya razı olmaz. Avrasya Ekonomik Birliği ülkelerinin şu anki toplam nüfusu 170 milyondur. 76 milyonluk bir Türkiye’nin Birliğe katılması Birlik içindeki nüfus ağırlığını değiştirecek ve Türkiye’nin etkinliği  artacak. Bunun için de Rusya  bu üyeliğe sıcak bakmaz.

Türkiye’nin Avrasya Ekonomik Birliği’ne katılması   dış politika tercihini  değiştirecek çok büyük bir adım olur. Türkiye şu anda bu kadar büyük değişikliğe  hazır değil. Türkiye’nin ekonomi, siyaset, güvenlik, savunma gibi çok önemli alanları onlarca yıllar NATO ve Avrupa ile ilişkiler kapsamında şekilledirilmişler ve bu açıdan bakıldığında Türkiye için Batı hala çok  önemli. Türkiye onlarca yıllar Batı ile kurduğu ilişkilerden hemen vazgeçmez ve sözü geçen alanları bölye adımla riske atamaz. Dolayısıyla Avrasya Gümrük Birliği’ne katılma konuşmaları sadece   Batı’da kaygı uyandırmak için yapılıyor.